แผนการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ด้วยหลัก 3S + 2S คือ มีกิจกรรมหลัก 3 กิจกรรม และมีกิจกรรมเสริม 2 กิจกรรม รายละเอียด ดังนี้
กิจกรรมหลัก ประกอบด้วย 3 กิจกรรม หรือ 3 S คือ START, SUPPORT, SPIRIT
START การเริ่มต้นด้วยการเปิดมุมมองใหม่ๆ เป็นกิจกรรมแรกที่สถาบันกัลยาณ์ฯเลือกที่จะทำ โดยเป็นการศึกษาดูงานหน่วยงานที่มีผลการปฏิบัติงานที่ดี (Best practice) ได้แก่ โรงพยาบาลบ้านตาก จังหวัดตาก และโรงพยาบาลเสาไห้ จังหวัดสระบุรี ซึ่งเป็นการเปิดกว้างทางความคิด หามุมมองใหม่ๆ เพื่อเป็นข้อมูลใหม่ให้กับตนเอง ในการศึกษาดูงานทั้งสองแห่งนั้น ได้กำหนดเป้าหมายที่ชัดเจนในการศึกษาดูงาน กำหนดประเด็นที่ต้องการศึกษา หรือเรียกง่ายๆ ว่า มีการทำบ้านก่อน ระหว่าง และหลังดูงาน ภายใต้แนวคิด ดูแล้วกลับมาทำ กล่าวคือ ก่อนไปศึกษาดูงานบุคลากรที่ไปจะต้องศึกษาหาข้อมูลเกี่ยวกับหน่วยงานที่จะไป มีการกำหนดประเด็นศึกษา และแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบศึกษาประเด็นที่กำหนดแบบเจาะลึก ระหว่างศึกษาดูงานมีการสรุปและถอดบทเรียนร่วมกันในแต่ละวัน และหลังเสร็จสิ้นศึกษาดูงาน เมื่อกลับมาแล้ว จะต้องมีการถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ได้ ให้กับบุคลากรที่ไม่ได้ไปศึกษาดูงาน และขยายผลนำสิ่งที่ได้จากการศึกษาดูงานไปพัฒนาให้เกิดประโยชน์ในการทำงาน และองค์กรต่อไป
แนวคิดหรือที่มาของการทำกิจกรรมนี้คือ ความสำเร็จจากการทำงานมุ่งเน้นพัฒนาคุณภาพ ทำให้บุคลากรเกิดความภาคภูมิใจในตัวเอง แต่ผลจากการพัฒนาองค์กรนั้นทำคนให้รู้สึกเหนื่อยอ่อนล้า ส่งผลให้มองข้าม หรือละเลยติดตามเท่าทันการเปลี่ยนแปลงภายนอก มองเพียงแค่เฉพาะตนเอง โดยมองสถานการณ์องค์กรปัจจุบันอย่างวางใจ ทำให้ปิดกั้นความคิดรับสิ่งใหม่ๆ หากการพัฒนาคือการไม่หยุดนิ่ง การแสวงหาข้อมูลรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง โดย ไม่เลือกสถานภาพแหล่งข้อมูลใหญ่เล็ก เพื่อนำเป็นฐานปัญญาวิวัฒน์จึงเป็นสิ่งจำเป็น
SUPPORT เสริมแรงจูงใจสร้างสุขให้คนทำงาน ประกอบด้วย 2 กิจกรรม ดังนี้
1) การเสริมสร้างพลังใจแก่ผู้ให้บริการ ประกอบด้วยกิจกรรมย่อยต่างๆ มีทั้งทำกิจกรรมในห้องประชุมและกลางแจ้ง ซึ่งจัดกิจกรรมภายในสถาบันกัลยาณ์ฯ รูปแบบของกิจกรรมทำในลักษณะของฐาน โดยในแต่ละฐานจะให้สาระความรู้ที่จะช่วยเหลือ สำรวจ และพัฒนาตนเองทั้งทางกาย จิตใจ และสังคม รวมถึงการสร้างสามัคคีรักกันฉันท์พี่น้องของบุคลากร เช่น การใส่บาตรความทุกข์ การวิเคราะห์ตนเอง ค้นหาขุมทรัพย์ในสถาบันฯ กายใจเป็นหนึ่งเดียวด้วยการ ฝึกโยคะ กิจกรรมฐาน 3 ฐาน (ฐานอารมณ์ดี ฐานสุขขา…อยู่หนใด ฐานศรีธนญชัย) และสุดท้ายคือการทำกิจกรรมการสะท้อนกลับ (After Action Review - AAR) นอกจากนี้ยังจัดให้มีกิจกรรมเทพรักษา (Buddy) และค้นหาคนดีศรีกัลยาณ์เพื่อให้กำลังใจชื่นชมคนทำงานดี
แนวคิดหรือที่มาของการทำกิจกรรมนี้คือ จากที่เกริ่นนำข้างต้น บุคลากรเริ่มขาดความสุขและอ่อนล้าในการทำงาน หากนำโครงการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ฯเพิ่มเติมเข้าไปในการทำงานอาจทำให้คนต่อต้าน แต่หากปล่อยไว้เนิ่นนานอาจทำให้การทำงานหย่อนประสิทธิภาพลงได้ จึงต้องรีบเร่งทำอย่างไรให้บุคลากรรู้สึกสดชื่นมีความสุขและสนุกกับงานที่ทำ พร้อมที่จะรับการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
2) การรณรงค์ประชาสัมพันธ์ ได้จัดการประชาสัมพันธ์ เพื่อให้ความรู้และข่าวสารเกี่ยวกับโครงการฯ กระตุ้นและเชิญชวนให้บุคลากรภายในสถาบันกัลยาณ์ฯ เข้าร่วมกิจกรรม นอกจากนี้ยังเป็นการสร้างบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมในสถานที่ทำงานเอื้อต่อการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ โดยผ่านช่องทางและวิธีการต่างๆ ได้แก่ การประชาสัมพันธ์โครงการ ฯ ผ่าน Intranet และ Internet และจัดเพิ่มช่องทางการสื่อสารด้วยการใช้ เวบบอร์ด กัลยาณ์บลอค กัลยาณ์วิกิ กิจกรรมการประกวดโลโก้โครงการฯ การประชาสัมพันธ์เสียงตามสาย ห้องเรียนรู้และข่าวสาร ต้นไม้กระบวนทัศน์ (รีไซเคิล) โต๊ะอาหาร KM บอร์ดอวยพรวันเกิด ป้ายคติเตือนใจ งานมหกรรมคุณภาพ (CQI) เป็นต้น
SPIRIT สร้างเกราะป้องกันความเสี่ยง เป็นกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของชุมชนนักปฏิบัติการบริหารความเสี่ยง (Community of Practice for Risk Management; CoP- RM) ในกิจกรรมนี้เป็นวิธีการหนึ่งของการจัดการความรู้หรือ KM ซึ่งถือว่าเป็นต้นทุนเดิมของสถาบันกัลยาณ์ฯ ที่มีการจัดกลุ่มชุมชนนักปฏิบัติ (CoP) โดยนำ KM มาเป็นเครื่องมือหนึ่งในการพัฒนาองค์กร และยังเพิ่มเติมให้บุคลากรของสถาบันกัลยาณ์ฯ โดยจัดให้มีการอบรมเรื่อง กระบวนทัศน์กับการบริหารความเสี่ยงสำคัญอย่างไร กิจกรรมทั้งสองนี้มุ่งหวังให้บุคลากรมีความตระหนักและเห็นความสำคัญของความเสี่ยง และมีการใส่ใจปรับปรุงระบบป้องกัน ความเสี่ยง (รายงานอุบัติการณ์ความเสี่ยง) อยู่ในจิตสำนึกของบุคลากรทุกคน
แนวคิดหรือที่มาของการทำกิจกรรมนี้คือ แม้ว่าการทำงานจะมีการจัดการความเสี่ยงโดยการเฝ้าระวังหากเกิดเหตุการณ์ข้อผิดพลาดขึ้น จะมีการบันทึกรายงานอุบัติการณ์ความเสี่ยงที่เกิดขึ้น แต่บุคลากรส่วนใหญ่ยังมองว่าความเสี่ยงเป็นเรื่องของความผิดพลาดที่ยอมรับไม่ได้ หากเกิดขึ้น บางคนจึงไม่รายงานเพราะกลัวมีผลกระทบกับการปฏิบัติงานในหน้าที่ และที่สำคัญกับเพื่อนร่วมงาน ซึ่งกลัวว่าจะเป็นการคอยจับผิดหรือกลั่นแกล้ง หากมีการรายงานความผิดพลาดของผู้อื่น แต่ถ้าหากมีระบบจัดการความเสี่ยงที่ดีก็จะมีผลถึงการให้บริการที่ดีด้วย คณะทำงานฯ จึงต้องการปลูกฝังให้บุคลากรของสถาบันกัลยาณ์ฯ มีจิตสำนึกตระหนักในความเสี่ยง และมองความเสี่ยงให้มีความหมายนอกเหนือจากความเสี่ยงทางคลินิกที่คุ้นเคย แต่ให้มองความเสี่ยงอย่างรอบด้าน โดยมองว่าทุกสิ่งทุกอย่างก็อาจเป็นความเสี่ยงซึ่งมีผลกระทบต่อการให้บริการได้
กิจกรรมเสริม ประกอบด้วย 2 กิจกรรม หรือ 2S คือ SURVEY, next STEP
SURVEY สำรวจการดำเนินกิจกรรม คือ คณะทำงานฯ มีการประชุมวางแผน ทบทวน และคอยติดตามการดำเนินกิจกรรม ร่วมกับที่ปรึกษาเป็นระยะ และปรับปรุงการดำเนินกิจกรรมให้เหมาะสมอย่างสม่ำเสมอ โดยใช้วงจรเดมมิ่ง คือ Plan Do Check Act ในการสำรวจและตรวจสอบการดำเนินกิจกรรมของโครงการฯ
next STEP สร้างผลงานต่อยอด ในส่วนนี้เป็นส่วนที่คณะทำงานฯ ไม่ได้กำหนดให้เป็นกิจกรรมของโครงการฯ แต่เนื่องจากผลจากการทำกิจกรรมหลัก 3 กิจกรรมนั้น ก่อให้เกิดเป็นผลงานต่อยอดขึ้น ซึ่งมีเป้าหมายสำคัญคือเพื่อสร้างความยั่งยืนแก่โครงการฯ โดยบุคลากรของสถาบันกัลยาณ์ฯ ได้มีการริเริ่มต่อยอดสร้างสรรค์พัฒนาการทำงาน และสภาพแวดล้อมในการทำงานด้วยตนเอง (ขอขอบคุณผู้อำนวยการ ที่เปิดกว้างให้กับบุคลากรในการคิดและทำกิจกรรม ตลอดจนยังให้การสนับสนุนในทุกด้าน) ตัวอย่าง หลังการกลับจากดูงานโรงพยาบาลบ้านตาก บุคลากรของสถาบันกัลยาณ์ฯ ร่วมมือกันช่วยจัดทำ สวนสวรรค์กัลยาณ์ (สวนน้ำตก) ต้นไม้พูดได้ (เป็นคติสอนใจติดที่ต้นไม้) ในองค์กรจิตวิทยา มีการจัดระบบเก็บเอกสารและหนังสือใหม่
หลังการกลับจากดูงานโรงพยาบาลเสาไห้ ได้มีการรวมกลุ่มจิตอาสาสอนผู้ป่วยนอกออกกำลังกายและสุขศึกษา
นอกจากนี้ยังกิจกรรมอีกหลากหลายความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งไม่อาจแยกแยะได้ว่ามีผลมากจากกิจกรรมหลักใด ที่สร้างเสริมให้มีการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์บ้าง ซึ่งแต่ละหน่วยงาน / ตึกผู้ป่วยใน จะมีการพัฒนาคุณภาพของหน่วยงานตนเอง (เป็นผลมาจากการมีแกนนำในหน่วยงานต่างๆ ซึ่งเป็นการขยายเครือข่ายของโครงการฯ) เช่น หน่วยงานซ่อมบำรุง มีการรับประกันงานซ่อมและติดตามงานพร้อมกับการบริการหลังการซ่อม ตึกมัชฌิมา มีการจัดบอร์ดให้ความรู้ผู้ป่วย ปรับภูมิทัศน์จัดสวนกล้วยไม้ซึ่งมีผู้ป่วยให้การสนับสนุน จัด Mini OD ปรับแผนการจำหน่ายผู้ป่วยโดยใช้ D Method model กลุ่มการพยาบาลจัดกิจกรรมหน้าบ้านหน้ามอง ตึกนิติรักษ์ จัดกิจกรรมถนนสวยด้วยมือเราซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้ป่วยมีส่วนร่วม กิจกรรม 5 ส. การแปลงสินทรัพย์เป็นทุน (แยกขยะรีไซเคิลไปขาย) การเสริมสร้างขวัญกำลังใจเจ้าหน้าที่และผู้ป่วย กลุ่มรีไซเคิลจัดทำกระถางต้นไม้รีไซเคิลใช้ในสถาบันกัลยาณ์ฯ เป็นต้น
Leave a reply